Type 1 : De Verbeteraar

'In de wereld is veel dat verbetering behoeft. 

Voor waardering moet ik juist en onfeilbaar zijn.'

(bron : Intensief-opleiding Enneagram Europe)

Mensen met type 1 geloven dat ze goed en juist moeten zijn om waardig te zijn. Ze hebben al heel vroeg geleerd dat het niet oké is om fouten te maken en dat ze, om liefde te krijgen,  goed, verantwoordelijk en gewetensvol moesten zijn. Voor een type 1 is het dus belangrijk om alles op de juiste wijze te doen, tegemoet te komen aan hun eigen hoge innerlijke normen en de regels na te leven. Daartoe onderdrukken ze boosheid en spanning want dat vinden ze niet 'goed' en dus onacceptabel. Hierdoor zijn mensen met type 1 gewetensvol, verantwoordelijk, gericht op verbetering en zelfbeheersing, maar ze kunnen ook kritisch, wrokkig en (zelf)oordelend zijn.

Focus van Aandacht
Wat fout is en verbeterd moet worden. Continue verbetering. Zelfkritiek en kritiek van anderen op hem/haar.

Energie volgt Aandacht
Energie wordt gestoken in: dingen goed voor elkaar krijgen, integriteitskwesties, handhaven van normen die belangrijk worden geacht, verantwoordelijkheid en onafhankelijk zijn, onderdrukken van persoonlijke behoeften en natuurlijke verlangens.

Spreekstijl
Eenen zijn precies, duidelijk, direct, eerlijk en detailgericht. Anderen kunnen Eenen als oordelend, kritisch, prekerig of enggeestig beschouwen.

Psychologie
Mensen met type 1 hebben een sterke innerlijke criticus en neigen de wereld in zwart-wit te zien. Ze onderdrukken vaak hun persoonlijke behoeften en verlangens, wat kan leiden tot boosheid of schuldgevoelens over impulsen of gedragingen die ze als fout beoordelen. Eenen zijn ook idealistisch en doen grote inspanningen om de wereld om hen heen te verbeteren.

Sterke punten
Eerlijk, verantwoordelijk, gewetensvol, hardwerkend, betrouwbaar, praktisch, zelfstandig, hoge standaard, fair, oprecht, zelfdiscipline

Uitdagingen
Wrokkig, star, oordelend, niet aanpasbaar, te kritisch, muggenziften

Verdedigingsmechanisme
Reactieformatie – een bepaald gevoel hebben en het tegenovergestelde uiten.
Eenen gebruiken reactieformatie om directe boosheid te vermijden en hun emoties en impulsen te beheersen. Dit helpt hen een geïdealiseerd zelfbeeld van 'ik ben een goed en correct mens' te behouden. De meedogenloze eis van de innerlijke criticus om 'goed' te zijn, vervangt vaak persoonlijke behoeften en sluit gevoelens af.

Wat Type Een over zichzelf zegt:
Ik leef met een krachtige innerlijke criticus die mijn gedachten, woorden en daden in de gaten houdt.
Ik streef naar perfectie en voel me verantwoordelijk om dingen goed te maken.
Ik focus op goed zijn terwijl ik mijn impulsen en verlangens naar genot onderdruk.
Ik word boos wanneer belangrijke regels en normen genegeerd of geschonden worden.
Ik zoek liefde en goedkeuring van anderen door goed en juist te zijn.

Groeipad

Mentale fixatie: Verontwaardiging                         >                    Volmaaktheid
Verborgen emotionele bestuurder:  Woede          >                    Sereniteit

De reis van Type Een is om de inherente perfectie in de wereld en in onszelf te omarmen (van verontwaardiging naar volmaaktheid) in plaats van er verontwaardigd over te zijn (wat de fixatie is van de 1).

Sereniteit komt wanneer we onze relatie met boosheid transformeren en fouten accepteren als een natuurlijk onderdeel van leren en groei. We kunnen ontspannen naarmate onze focus verschuift van de behoefte om te corrigeren naar acceptatie van fouten, verschillen, natuurlijke verlangens en de schaduw.

De levensles voor Type 1 is: veranderen wat veranderd kan worden, accepteren wat niet veranderd kan worden en de wijsheid ontwikkelen om het verschil te zien.

Herken je je in type 1, neem dan een moment om na te denken over de volgende uitspraken:

• Er is niets te corrigeren of te verbeteren; alles is perfect zoals het is.
• Verschillen zijn een natuurlijk onderdeel van het leven.
• We zijn allemaal van nature waardig.
• Zelfvergeving en mededogen brengen innerlijke rust.
• Sereniteit komt voort uit het aanvaarden van imperfectie, oordelen loslaten en dingen accepteren zoals ze zijn.

Somatiek
Als buiktype (bodytype) hebben Eenen vaak overvloedige fysieke energie, maar oefenen ze intense zelfbeheersing uit over hun gevoelens en impulsen. Dit kan leiden tot fysieke stijfheid en spanning, met name in de kaak, nek, schouders, diafragma en bekkenbodem. Eenen hebben een goed gevoel van "weten" in hun buikcentrum, maar zijn zich mogelijk niet bewust van deze bron. Omdat ze vaak spanning vasthouden in het diafragma, kan hun ademhaling belemmerd zijn. Eenen zijn over het algemeen goed gegrond en praktisch ingesteld.

Wat stress veroorzaakt
Niet in staat zijn de innerlijke criticus, net als de ongerustheid en zorgen die ermee gepaard gaan, tot bedaren te brengen. Zich overbelast voelen door een gevoel van persoonlijke verantwoordelijkheid en plichtsgetrouwheid. Teveel fouten die gecorrigeerd moeten worden. Teveel dat gedaan moet worden. Anderen die hem/haar de schuld geven en die geen verantwoordelijkheid nemen voor hun fouten.

Bronnen: Jeanette Van Stijn, David Daniels, Peter O'Hanrahan